Πώς να ξεπεράσεις την ανάγκη να κάνεις δίαιτα

Οι πιο πολλοί άνθρωποι και ιδίως εμείς οι γυναίκες, περνάμε την ζωή μας, προσπαθώντας να χάσουμε βάρος, γιατί θεωρούμε πως αυτό θα μας κάνει πιο ελκυστικούς, πιο ευτυχισμένους και θα μας δώσει περισσότερο σεβασμό από τους άλλους. Ή ακόμα χειρότερα θα μας ανεβάσει την αξία μας. Αν όμως έχεις κουραστεί από όλη αυτή την αέναη διαδικασία, συνέχισε να διαβάζεις για να μάθεις πώς να σταματήσεις τις δίαιτες διά παντός!

Έχεις παρατηρήσει με πόσο θαυμασμό ρωτάνε όλοι κάποιον που έχει χάσει βάρος, πώς τα κατάφερε; Ή σχολιάζουν με ζήλια πως ναι, λογικό είναι να είναι η Χ πάντα αδύνατη, αφού “τρώει πολύ λίγο“, λες και είναι κανένα αξιοσημείωτο προσόν το να τρως πολύ λίγο (στο μεταξύ μερικοί άνθρωποι, απλά έχουν γονιδιακό και ορμονικό “προβάδισμα” και μπορούν να μη τρώνε πολύ, δεν είναι πως έχουν απίστευτη θέληση, όπως ίσως νομίζουν οι περισσότεροι..).

Γιατί η απώλεια βάρους δεν ισοδυναμεί με ευτυχία

Στην πραγματικότητα- και αυτό το ξέρουν καλά όσοι έχουν επιτύχει να χάσουν βάρος, έστω και προσωρινά- η απώλεια βάρους δεν ισοδυναμεί με την ευτυχία, ή έστω με την επίλυση κάθε προβλήματος. Η ευτυχία κρύβεται μέσα μας, τον έλεγχο της ζωής μας τον έχουμε ή δεν τον έχουμε, ανεξάρτητα από το νούμερο που λέει η ζυγαριά και τον σεβασμό των άλλων τον κερδίζουμε με τις πράξεις μας, και όχι με το αν φοράμε νούμερο small στα ρούχα.

Για να μη παρεξηγηθώ, εννοείται πως το να έχεις ένα υγιές βάρος είναι σημαντικό για την υγεία σου, όμως το να έχεις 5-10 κιλά παραπάνω, μάλλον δεν θα κάνει ουσιαστική διαφορά στην ζωή σου. Το να πιστεύεις πως η απώλεια βάρους θα σου λύσει όλα σου τα προβλήματα και πώς η πιο αδύνατη εκδοχή σου είναι η καλύτερη σου εκδοχή, είναι ο καλύτερος τρόπος για να μη ζεις στο παρόν, αφού θα σε κάνει να αναβάλλεις ένα σωρό πράγματα, για όταν θα είσαι πιο αδύνατη/ος.

Αυτό που σε αποτρέπει από το να ζήσεις την καλύτερη ζωή που μπορείς δεν είναι το σώμα σου, αλλά το μυαλό σου και το ότι θεωρείς πως δεν αξίζεις να ζήσεις όσα θέλεις, αν δεν είσαι όσο αδύνατος/η θέλεις.

Πώς η δίαιτα σου κλέβει την ζωή χωρίς να το καταλαβαίνεις

Θες παραδείγματα τί ακριβώς εννοώ;

• Αποφεύγεις κοινωνικές εκδηλώσεις γιατί δεν ξέρεις τί να φας, ή νομίζεις πως θα κοιτάνε όλοι τί τρως.
• Δεν έχεις χρόνο για τον εαυτό σου, επειδή ασχολείσαι συνέχεια με την προετοιμασία ειδικών φαγητών για κάποια συγκεκριμένη δίαιτα, με την γυμναστική, τον προγραμματισμό του τι θα φας κλπ.
• Δεν τρως ποτέ φαγητά που απολαμβάνεις, γιατί είναι “κακά/απαγορευμένα”.
• Δεν απολαμβάνεις τις διακοπές σου, γιατί διαρκώς ανησυχείς για το φαγητό.
• Δυσκολεύεσαι να ταξιδέψεις γιατί δεν ξέρεις τί θα φας. Ή ανησυχείς όταν ταξιδεύεις, αντί να απολαμβάνεις το ταξίδι σου, για το πόσα κιλά θα έχεις πάρει, όταν επιστρέψεις.
• Είσαι ψυχικά κουρασμένη από το μέτρημα θερμίδων, πόντων, υδατανθράκων ή από την διαρκή ενασχόληση με την εκπαίδευση γύρω από την διατροφή (χωρίς να έχεις αντίστοιχο ενδιαφέρον).
• Δεν ξεκουράζεσαι αρκετά, γιατί πρέπει να ξυπνήσεις πολύ πρωί για να γυμναστείς.
• Δεν σου μένουν χρήματα για να κάνεις κάτι που θέλεις, γιατί τα ξοδεύεις σε ακριβά προϊόντα ειδικής διατροφής, συμπληρώματα, σεμινάρια, διαιτολόγους, δεν ξέρω εγώ τί άλλο που αφορά την διατροφή σου.

(Για λόγους απλότητας και γιατί οι περισσότερες που με διαβάζετε είστε γυναίκες, χρησιμοποιώ στο κείμενο το θηλυκό γένος. Το περιεχόμενο όμως αφορά κάθε άνθρωπο, ανεξάρτητα από φύλο).

Πώς να σταματήσεις τις δίαιτες σε 7 βήματα

Αν θες λοιπόν να σταματήσεις να ζεις έτσι και θες να απελευθερωθείς από την νοοτροπία της δίαιτας, διάβασε παρακάτω:

1. Αναγνώρισε τί είναι δίαιτα

Καταρχάς αναγνώρισε και απόρριψε κάθε δίαιτα. Το μάρκετινγκ γενικά τείνει να μεταμφιέζει τις δίαιτες σε “τρόπο ζωής”. Οτιδήποτε από τα παρακάτω αντιστοιχεί σε δίαιτα και είναι καλό να το αποφεύγεις:

• κατηγοριοποιεί τα τρόφιμα σε καλά/κακά, υγιεινά/μη υγιεινά, απαγορευμένα/μη απαγορευμένα ή κάτι άλλο,
• σε υποχρεώνει να μετράς οτιδήποτε ή να τρως μόνο συγκεκριμένες ώρες και όχι όποτε πεινάς (εξαίρεση η πρόταση να τρως κάτι για πρωινό, έστω κάτι λίγο, για να έχεις ενέργεια και να μη πίνεις καφέ νηστική/ός),
• έχει ως κύριο προαπαιτούμενο επιτυχίας την απώλεια βάρους,
• σε ενδιαφέρει μόνο γιατί μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους,
• σε αγχώνει πως δεν μπορείς να φας κάτι που για τον υπόλοιπο κόσμο, υπολογίζεται ως τρόφιμο (πχ υδατάνθρακες, όσπρια, αμυλούχα ή φρούτα, ή οτιδήποτε άλλο) – ενώ δεν υπάρχει θέμα υγείας που να δικαιολογεί το να το αποφεύγεις,
• σε κάνει να φαντασιώνεσαι πως μετά από κάποιο διάστημα που θα το έχεις ακολουθήσει πιστά, θα είσαι αδύνατη/ος.

Μπορείς να διαβάσεις και το άρθρο εδώ: Η κουλτούρα της δίαιτας

2. Αναγνώρισε πως οι δίαιτες κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό

Μακροπρόθεσμα, η επιστήμη μας λέει ότι οι δίαιτες κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό. Όχι μόνο η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων ανακτά ξανά το βάρος που έχασε, αλλά οι δίαιτες απώλειας βάρους οδηγούν επίσης σε χειρότερη ψυχική υγεία. Απομακρύνουν τις κοινωνικές μας ζωές, μας οδηγούν σε χαμηλότερη αυτοεκτίμηση και νιώθουμε πιο δυσαρεστημένοι με το σώμα μας.

Μπορείς να διαβάσεις και το άρθρο εδώ: Γιατί οι δίαιτες δεν δουλεύουν.

3. Στο εξής, κανένα τρόφιμο δεν είναι εκτός ορίων

Έχεις παρατηρήσει πως αν κάποιος σου πει να μη κοιτάξεις κάτι, εσύ θες να το κοιτάξεις οπωσδήποτε και προσπαθείς σαν τρελή/ος να μη γυρίσεις να κοιτάξεις; Έτσι γίνεται και όταν κάποιος (ή εσύ ο ίδιος) σου λέει πως δεν μπορείς να φας κάτι, ή πως πρέπει να φας μόνο μικρή ποσότητα. Και για αυτό και οι περισσότερες δίαιτες είναι καταδικασμένες να αποτύχουν.

Αν θες να απαλλαγείς από αυτή την νοοτροπία του «απαγορευμένου φρούτου», πρέπει να δώσεις στον ευατό σου την άδεια να καταναλώσει ΟΛΑ τα τρόφιμα που επιθυμεί. Άλλωστε κανένα φαγητό δεν είναι ηθικά καλό ή κακό. Είναι όλα μόνο τροφές.

Όταν βέβαια το κάνεις αυτό, είναι εξαιρετικά φυσιολογικό (και πολύ πιθανό) στην αρχή να επιλέγεις να τρως σχεδόν μόνο όσα τόσα χρόνια θεωρούσες “απαγορευμένα”. Είναι σημαντικό να επιτρέψεις στον εαυτό σου να περάσει από αυτή τη φάση, ώστε το σώμα και ο εγκέφαλός σου να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στον εαυτό σου.

Αν δεν φοβηθείς εκεί και συνεχίσεις να τρως αυτό που πραγματικά επιθυμείς, μετά από μερικές ημέρες ή εβδομάδες, αυτά τα τρόφιμα θα χάσουν το μεγαλύτερο μέρος της γοητείας τους. Όπως συνέβη και με όλα τα πράγματα που κάποτε ήταν τα αγαπημένα σου και τώρα βρίσκονται θαμμένα στο πίσω μέρος κάποιου συρταριού, ή της ντουλάπας σου. Σίγουρα, μπορεί να έχεις πάντα έναν έρωτα για τα μπισκότα, αλλά αν γνωρίζεις ότι μπορείς να τα φας όποτε θες, θα σταματήσεις να έχεις εμμονή μαζί τους.

Η αξία σου δεν μετριέται σε κιλά!

4. Ξεκίνα να ακούς την πείνα και την πληρότητά σου

Ναι ξέρω πως αυτό πιο εύκολα το λες, παρά το κάνεις. Να ξέρεις πως αυτό είναι δύσκολο για τους περισσότερους ανθρώπους και είναι μια διαδικασία που θέλει υπομονή και χρόνο. Είναι εξαιρετικά σύνηθες μετά από χρόνια δίαιτας και κατανάλωσης φαγητού σύμφωνα με εξωτερικούς κανόνες, να έχεις χάσει την επαφή με το σώμα σου και να μην καταλαβαίνεις πότε πεινάς, ή πότε χόρτασες (άσε που η δίαιτα μπορεί να σε κάνει να φας πολύ μεγάλες ποσότητες φαγητού, ποσότητες που ποτέ δεν θα έτρωγες, αν δεν έκανες δίαιτα!).

Μην αγχώνεσαι. Δεν έχει χαλάσει κάτι. Αυτά τα σήματα είναι ακόμα εκεί και μπορείς να μάθεις να τα ακούς ξανά. Ο καλύτερος τρόπος για να αρχίζεις να συντονίζεις ξανά με το σώμα σου, είναι να τρως όσο πιο αργά μπορείς, ώστε να μπορέσεις να καταλάβεις πως χόρτασες. Κι οπωσδήποτε μην αυτομαστιγωθείς, αν καταλάβεις πως τελικά έφαγες περισσότερο από όσο έπρεπε. Όπως ήδη είπα, θα χρειαστεί λίγος χρόνος και κάποιες δοκιμές. Συνέχισε να προσπαθείς μέχρι να μπορείς να φας χωρίς να σκας, αλλά μέχρι να νιώθεις μια ευχάριστη αίσθηση πληρότητας.

Και φυσικά για να δουλέψει αυτό, πρέπει να έχεις την εμπιστοσύνη πως μπορείς να ξαναφάς, μόλις νιώσεις πείνα, χωρίς να υπάρχει κρίση “α, πείνασες πολύ σύντομα, δεν μπορείς να φας τώρα” και την εμπιστοσύνη πως μπορείς να φας αυτό που επιθυμείς και όχι κάποιο βαρετό, διαιτητικό φαγητό που δεν σου αρέσει καθόλου.

5. Τρώγε σε τακτικούς χρόνους και ικανοποιητικές ποσότητες

Το να είσαι διαρκώς νηστικός, ή να τρως σαν παιδί, δεν θα σε βοηθήσει να χάσεις βάρος. Απλά θα σε κάνει να μην έχεις ενέργεια και να νιώθεις χάλια – και μακροπρόθεσμα θα σε οδηγήσει σε υποθρεψία και διατροφικές ελλείψεις. Οπότε, ιδανικά φρόντισε να τρως κάτι κάθε 3-5 ώρες. Δεν είναι ανάγκη να είναι κανονικό γεύμα, μπορεί να είναι και κάτι πιο μικρό.

Αυτό θα σε βοηθήσει να ξεκινήσεις να αναγνωρίζεις τις αρχικές ενδείξεις πείνας και κορεσμού, ιδίως αν νιώθεις πως δεν πεινάς σχεδόν ποτέ. Και μπορεί να δημιουργήσει έναν ρυθμό που σταδιακά θα σε βοηθήσει να συντονιστείς ξανά με το σώμα σου.

Επέλεξε γεύματα και σνακ που σε ικανοποιούν ψυχικά και σωματικά, ώστε να μην αισθάνεσαι περιορισμό (θυμήσου: ο περιορισμός οδηγεί σε υπερφαγία). Επέλεξε να φας αυτό που αληθινά λαχταράς, κι όχι αυτό που νομίζεις πως πρέπει. Αν νιώθεις πως το μόνο που θες είναι γλυκά και πρόχειρο φαγητό, μην ανησυχείς, απλά δώσε προσοχή στο πως νιώθεις αφότου τα φας. Κι ύστερα κάνε το ίδιο, όταν έχεις επιλέξει κάτι πιο ισορροπημένο και θρεπτικό. Οι πιθανότητες είναι πως η θρεπτική επιλογή θα σε κάνει να νιώθεις καλύτερα, αλλά θες την λιγότερη θρεπτική επιλογή γιατί την έχεις στερηθεί τόσο καιρό. Αυτό μακροπρόθεσμα θα αλλάξει. Απλά εμπιστεύσου το σώμα σου και άκου το προσεκτικά.

6. Μάθε να διαχειρίζεσαι τα συναισθήματα σου

Το φαγητό είναι ένας τρόπος για να διώξεις τα δυσάρεστα συναισθήματα που θα προτιμούσες να μη νιώθεις Αυτό είναι φυσιολογικό σε κάποιο βαθμό, όμως είναι προβληματικό αν αυτός είναι ο μόνος, ή ο κύριος τρόπος αντιμετώπισης των αρνητικών συναισθημάτων (ιδίως αν περνάς από δύσκολη φάση, αλλά και γενικά)

Εάν το συναισθηματικό φαγητό είναι κάτι με το οποίο αγωνίζεσαι, τότε η δίαιτα μόνο χειρότερα θα στα κάνει (γιατί είπαμε η στέρηση οδηγεί σε υπερφαγία) και αυτό που πρέπει να προσπαθήσεις να κάνεις είναι να διαχειρίστεις αυτά τα συναισθήματα και με άλλους τρόπος πέρα από το φαγητό. Βγες μια βόλτα, διάβασε ένα βιβλίο, μίλα με ένα φίλο, βρες ένα καινούργιο χόμπι (αν είσαι απασχολημένος, συνήθως ξεχνάς το φαγητό), μάθε να πλέκεις (το πλέξιμο είναι σχεδόν σαν διαλογισμός γιατί διαρκώς μετράς), κάνε ένα ζεστό μπάνιο, ή φρόντισε το σώμα σου με κάποιον άλλον τρόπο. Αν πάλι νιώθεις πως δεν μπορείς μόνος/η σου να νιώσεις καλύτερα, ίσως να πρέπει να επισκεφθείς έναν σύμβουλο ψυχικής υγείας.

7. Μη περιμένεις να τα κάνεις όλα τέλεια (ποτέ)

Το ωραίο με την διαισθητική διατροφή είναι ότι δεν μπορείς να κάνεις λάθος. Είναι μια διαδικασία μάθησης και αυτο-ανακάλυψης. Σε μια δίαιτα, πιθανότατα θα τιμωρούσες τον εαυτό σου, εάν παραβιάζες τους «κανόνες» της.

Στην διαισθητική διατροφή, όλα είναι μια ευκαιρία να μάθεις κάτι για τον εαυτό σου. Αν προσπαθήσεις να φας ένα μπισκότο και καταλήξεις να φας όλο το κουτί, δεν είναι αποτυχία. Είναι ένα ουδέτερο γεγονός και μια πολύτιμη ευκαιρία μάθησης – πρέπει να ψάξεις γιατί δυσκολεύεσαι τόσο με την ποσότητα; Είναι γιατί μένεις πολλές ώρες νηστική; Είναι γιατί έχεις πίεση από κάτι άλλο και χρησιμοποιείς τα μπισκότα ως ανακούφιση; Είναι γιατί θεωρείς πως τα μπισκότα “απαγορευμένα” και μόλις φας ένα, νομίζεις ότι κάτι χάλασες, οπότε σκέφτεσαι πως δεν έχει νόημα και τρως όλο το κουτί; Ή μήπως δεν ξεκουράστηκες αρκετά το προηγούμενο βράδυ και άρα έχεις μεγαλύτερη επιθυμία για θερμιδογόνα και πιο λιπαρά τρόφιμα;

Πρέπει απλά να αναλύσεις τη δική σου συμπεριφορά και να προσπαθήσεις να είσαι συμπονετική και επιεικής με τον εαυτό σου. Άλλωστε δεν χρειάζεται να αγαπάς τον ευατό σου για να του μιλάς ευγενικά και να τον φροντίζεις. Όπως κάνεις και με ανθρώπους που δεν ξέρεις καλά, έτσι πρέπει να κάνεις και με τον ευατό σου.

Και πρέπει να μην είσαι πολύ αυστηρή, ούτε επικριτική. Δεν είσαι άχρηστη, τεμπέλα, ανίκανη. Το φαγητό εξυπηρετεί/καλύπτει κάποια ανάγκη που πρέπει να ανακαλύψεις – κι αυτό θέλει χρόνο. Μην περιμένεις να αλλάξουν τα πράγματα από την μία μέρα στην άλλη. Μίλα ευγενικά στον εαυτό σου και φρόντισέ τον, όσο καλύτερα μπορείς και σταδιακά θα δεις πόσο πιο εύκολο θα είναι να κάνεις καλύτερες επιλογές και να είσαι πιο υγιής μακροπρόθεσμα.

👉 Στο blog αναλύω την θεωρία. Αν θέλεις πιο πρακτικές συμβουλές, τότε πρέπει να δεις το Instagram, ή το Facebook, ή το Tik Tok (ή όλα, δεν θα πω εγώ όχι..).

✨ Και αν νιώθεις ότι θα ήθελες πιο προσωπική καθοδήγηση, μπορείς πάντα να επικοινωνήσεις μαζί μου για πιθανή συνεργασία. Μπορείς να δεις το βιογραφικό μου εδώ.

Επιμέλεια: Κωνσταντίνα Αποστολοπούλου – Φλώρου, Διαιτολόγος BSc

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αντιγραφή ή αναπαραγωγή του παρόντος περιεχομένου χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια – και χωρίς σαφή αναφορά στο antidiet.gr ως πηγή.

ΘΕΛΕΙΣ ΔΩΡΕΑΝ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΟΔΗΓΟ ΓΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΧΩΡΙΣ ΔΙΑΙΤΕΣ;  
ΕΓΓΡΑΨΟΥ ΣΤΗΝ ΛΙΣΤΑ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ